دیابت چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص پروستات با آزمایش
تشخیص پروستات با آزمایش
آذر 21, 1400
امیکرون جهش جدید کرونا
علائم ویروس کووید-19 با گونه امیکرون
آذر 21, 1400

دیابت چگونه تشخیص داده می شود؟

تشخیص دیابت

اگر دیابت دارید، بدن شما قادر به پردازش و استفاده صحیح از گلوکز غذایی که می‌خورید نیست. انواع مختلفی از دیابت وجود دارد که هر کدام دلایل متفاوتی دارند، اما همه آنها در مشکل مشترک وجود گلوکز بیش از حد در جریان خون مشترک هستند. درمان‌ها شامل استفاده از داروها و یا انسولین است. با اتخاذ یک سبک زندگی سالم می‌توان از برخی انواع دیابت پیشگیری کرد.

دیابت چیست؟

دیابت زمانی اتفاق می افتد که بدن شما قادر به جذب قند (گلوکز) به سلول‌های خود و استفاده از آن برای تأمین انرژی نیست. این امر باعث ایجاد قند اضافی در جریان خون شما می‌شود.
دیابت کنترل نشده می‌تواند منجر به عواقب جدی شود و باعث آسیب به طیف وسیعی از اندام‌ها و بافت‌های بدن شما از جمله قلب، کلیه‌ها، چشم‌ها و اعصاب شود.


علت افزایش سطح گلوکز خون چیست؟

فرآیند هضم شامل تجزیه غذایی که می‌خورید به منابع مختلف مواد مغذی مختلف است. وقتی کربوهیدرات می‌خورید (مثلاً نان، برنج، ماکارونی)، بدن شما آن را به قند (گلوکز) تجزیه می‌کند. وقتی گلوکز در جریان خون شما در گردش است، به کمک نیاز دارد تا به مقصد نهایی خود در جایی که مورد استفاده قرار می‌گیرد، یعنی داخل سلول‌های بدن شما برسد، این کمک انسولین است.
انسولین هورمونی است که توسط پانکراس، اندامی که در پشت معده قرار دارد، ساخته می‌شود. پانکراس شما انسولین را در جریان خون شما آزاد می‌کند. انسولین به عنوان “کلید” عمل می‌کند که قفل “در” دیواره سلولی را باز می‌کند و به گلوکز اجازه می‌دهد تا وارد سلول‌های بدن شما شود. گلوکز “سوخت” یا انرژی مورد نیاز بافت‌ها و اندام‌ها را برای عملکرد مناسب فراهم می‌کند.

اگر دیابت دارید:
  • پانکراس شما انسولین یا انسولین کافی تولید نمی‌کند.
    یا
  •  لوزالمعده شما انسولین می‌سازد، اما سلول‌های بدن شما به آن پاسخ نمی‌دهند و نمی‌توانند آن‌طور که باید از آن استفاده کنند. اگر گلوکز نتواند وارد سلول‌های بدن شما شود، در جریان خون شما باقی می‌ماند و سطح گلوکز خون شما افزایش می‌یابد.


انواع مختلف دیابت چیست؟

  • دیابت نوع 1: این نوع یک بیماری خود ایمنی است، به این معنی که بدن شما به خود حمله می‌کند. در این حالت سلول‌های تولید کننده انسولین در لوزالمعده شما از بین می‌روند. تا 10 درصد از افراد مبتلا به دیابت، دیابت نوع 1 دارند. معمولاً در کودکان و بزرگسالان جوان تشخیص داده می‌شود (اما می‌تواند در هر سنی ایجاد شود). افراد مبتلا به دیابت نوع 1 باید هر روز انسولین مصرف کنند. به همین دلیل است که به آن دیابت وابسته به انسولین نیز می گویند.
  •  دیابت نوع 2: در این نوع، بدن یا انسولین کافی تولید نمی‌کند یا سلول‌های بدن شما به طور معمول به انسولین پاسخ نمی‌دهند. این شایع‌ترین نوع دیابت است. تا 95 درصد از افراد مبتلا به دیابت، دیابت نوع 2 دارند. معمولاً در افراد میانسال و مسن ایجاد می‌شود. سایر نام‌های رایج برای نوع 2 شامل دیابت بزرگسالان و دیابت مقاوم به انسولین است.
  • پیش دیابت: این نوع مرحله قبل از دیابت نوع 2 است. سطح گلوکز خون شما بالاتر از حد طبیعی است اما به اندازه کافی بالا نیست که به طور رسمی دیابت نوع 2 تشخیص داده شود.
  • دیابت بارداری: این نوع در برخی از زنان در دوران بارداری ایجاد می‌شود و معمولاً بعد از بارداری از بین می‌رود. با این حال، اگر دیابت بارداری دارید، در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به دیابت نوع 2 در مراحل بعدی زندگی قرار دارید.


انواع کمتر رایج دیابت عبارت‌اند از:

  • سندرم‌های دیابت مونوژنیک: این‌ها اشکال ارثی نادر دیابت هستند که تا 4 درصد از کل موارد را تشکیل می‌دهند. به عنوان مثال می‌توان به دیابت نوزادی و دیابت با شروع بلوغ در جوانان اشاره کرد.
  • دیابت مرتبط با فیبروز کیستیک: این نوع دیابت مخصوص افراد مبتلا به این بیماری است.
  • دیابت ناشی از دارو یا مواد شیمیایی: نمونه‌هایی از این نوع پس از پیوند عضو، پس از درمان HIV/AIDS یا با استفاده از آستروئید گلوکوکورتیکوئیدی همراه است.
  • دیابت بی مزه: یک بیماری نادر مشخص است که باعث می‌شود کلیه‌های شما مقدار زیادی ادرار تولید کنند.


چه کسانی به دیابت مبتلا می‌شوند؟ 

عواملی که خطر ابتلا را افزایش می‌دهند بسته به نوع دیابتی که در نهایت به آن مبتلا می‌شوید متفاوت است.

عوامل خطر برای دیابت نوع 1 عبارتند از:
  • داشتن سابقه خانوادگی (والدین یا خواهر و برادر) دیابت نوع 1
  • آسیب به پانکراس (مانند عفونت، تومور، جراحی یا تصادف)
  • وجود اتوآنتی بادی‌ها (آنتی بادی‌هایی که به اشتباه به بافت‌ها یا اندام‌های بدن خود حمله می‌کنند)
  • استرس فیزیکی (مانند جراحی یا بیماری)
  • قرار گرفتن در معرض بیماری‌های ناشی از ویروس‌ها
عوامل خطر برای پیش دیابت و دیابت نوع 2 عبارت‌اند از:
  • سابقه خانوادگی (والدین یا خواهر و برادر) پیش دیابت یا دیابت نوع 2
  • اضافه وزن داشتن
  • داشتن فشار خون بالا
  • داشتن کلسترول HDL پایین (کلسترول “خوب”) و سطح‌ تری گلیسیرید بالا
  • عدم تحرک بدنی
  • داشتن 45 سال یا بیشتر
  • ابتلا به دیابت بارداری یا به دنیا آوردن نوزادی با وزن بیش از 9
  • ابتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک
  • داشتن سابقه بیماری قلبی یا سکته مغزی
  • سیگاری بودن
عوامل خطر ابتلا به دیابت بارداری عبارت‌اند از:
  • سابقه خانوادگی (والدین یا خواهر و برادر) پیش دیابت یا دیابت نوع 2
  • داشتن اضافه وزن قبل از بارداری
  • داشتن بالای 25 سال سن


علائم دیابت چیست؟

  • افزایش تشنگی
  • احساس ضعف و خستگی
  • تاری دید
  • بی حسی یا گزگز در دست یا پا
  • زخم‌ها یا بریدگی‌هایی که به کندی بهبود می‌یابند
  • کاهش وزن بدون برنامه ریزی
  • تکرر ادرار
  • عفونت‌های مکرر بدون دلیل
  • دهان خشک
  • در زنان: پوست خشک و خارش پوستی و عفونت‌های قارچی مکرر یا عفونت‌های مجاری ادراری
  • در مردان: کاهش میل جنسی، اختلال نعوظ، کاهش قدرت عضلانی

علائم دیابت نوع 1 طی چند هفته یا چند ماه و بیشتر در سنین جوانی ایجاد میشود. این علائم شامل تهوع، استفراغ یا درد معده و عفونت‌های قارچی یا عفونت‌های دستگاه ادراری است.

علائم دیابت نوع 2 و پیش دیابت که در همه گروه‌های سنی در حال افزایش است، طی چندین سال به کندی ایجاد می‌شود و ممکن است شما اصلاً علائمی نداشته باشید یا متوجه آن نشوید.

علائم دیابت بارداری معمولاً بدون علامت است و متخصص زنان و زایمان بین هفته‌های 24 تا 28 بارداری دستور آزمایش می دهد.


عوارض دیابت چیست؟

اگر سطح گلوکز خون شما برای مدت طولانی بالا بماند، بافت‌ها و اندام‌های بدن شما می‌توانند آسیب جدی ببینند. برخی از عوارض در طول زمان می‌تواند تهدید کننده زندگی باشد.

  • مشکلات قلبی عروقی از جمله بیماری عروق کرونر، درد قفسه سینه، حمله قلبی، سکته مغزی، فشار خون بالا، کلسترول بالا، آترواسکلروز (تنگی عروق)
  • نوروپاتی (آسیب عصبی) که باعث بی حسی و سوزن سوزن شدن می‌شود که از انگشتان پا یا انگشتان شروع می‌شود و سپس گسترش می‌یابد
  • نفروپاتی (آسیب کلیه) که می‌تواند منجر به نارسایی کلیه یا نیاز به دیالیز یا پیوند شود
  • رتینوپاتی (آسیب چشم) که می‌تواند منجر به نابینایی شود و شامل آب مروارید و گلوکوم است
  • آسیب پا از جمله آسیب عصبی، جریان خون ضعیف و بهبود ضعیف بریدگی‌ها و زخم‌ها
  • عفونت‌های پوستی
  • اختلال در نعوظ
  • از دست دادن شنوایی
  • افسردگی
  • زوال عقل
  • مشکلات دندانی


عوارض دیابت بارداری:

  • در مادر: پره اکلامپسی (فشار خون بالا، پروتئین اضافی در ادرار، تورم ساق/پا)، خطر ابتلا به دیابت بارداری در بارداری‌های بعدی و خطر ابتلا به دیابت در مراحل بعدی زندگی.
  • در نوزادان: وزن بالاتر از حد طبیعی هنگام تولد، قند خون پایین (هیپوگلیسمی)، خطر ابتلا به دیابت نوع 2 در طول زمان و مرگ در مدت کوتاهی پس از تولد.


دیابت چگونه تشخیص داده می‌شود؟

سه آزمایش وجود دارد که می‌تواند سطح گلوکز خون شما را اندازه گیری کند: آزمایش گلوکز ناشتا، آزمایش گلوکز تصادفی و آزمایش هموگلوبین HbA1c.

  • آزمایش گلوکز ناشتا (FBS): این آزمایش بهتر است صبح‌ها پس از هشت ساعت ناشتا انجام شود.
  • تست تصادفی گلوکز پلاسما: این آزمایش را می‌توان در هر زمان و بدون نیاز به ناشتا انجام داد.
  • تست A1c: این آزمایش که HbA1C یا آزمایش هموگلوبین گلیکوزیله نیز نامیده می‌شود، میانگین سطح گلوکز خون شما را در دو تا سه ماه گذشته نشان می‌دهد. این آزمایش میزان گلوکز متصل به هموگلوبین، پروتئین موجود در گلبول‌های قرمز خون که حامل اکسیژن است را اندازه‌گیری می‌کند. لازم نیست قبل از این آزمایش ناشتا باشید.
  • تست تحمل گلوکز خوراکی: در این آزمایش ابتدا سطح گلوکز خون پس از یک شب ناشتا اندازه گیری می‌شود. سپس یک نوشیدنی شیرین می‌نوشید. سپس سطح گلوکز خون شما در ساعت یک، دو و سه بررسی می‌شود.
  • آزمایش‌های دیابت بارداری: اگر باردار هستید دو آزمایش قند خون وجود دارد. با آزمایش چالش گلوکز، یک مایع شیرین می‌نوشید و یک ساعت بعد سطح گلوکز شما بررسی می‌شود. لازم نیست قبل از این آزمایش ناشتا باشید. اگر این آزمایش سطح گلوکز بالاتر از حد طبیعی (بیش از 140 میلی لیتر در دسی لیتر) را نشان دهد، آزمایش تحمل گلوکز خوراکی (همانطور که در بالا توضیح داده شد) انجام می‌شود.
  • آزمایش دیابت نوع 1: اگر پزشک شما به دیابت نوع 1 مشکوک باشد، نمونه خون و ادرار جمع آوری و آزمایش می‌شود. خون از لحاظ وجود اتوآنتی بادی‌ها (یک نشانه خودایمنی که بدن شما به خود حمله می‌کند) بررسی می‌شود. ادرار از لحاظ وجود کتون ها بررسی می‌شود (نشانه‌ای که بدن شما در حال سوزاندن چربی به عنوان منبع انرژی خود است). این علائم نشان دهنده دیابت نوع 1 است.


تفسیر آزمایش دیابت : 

نوع تست نرمال (mg/dL) پیش دیابت (mg/dL) دیابت (mg/dL)
آزمایش گلوکز ناشتا (FBS) کمتر از 100 100-125 126 یا بالاتر
آزمایش گلوکز تصادفی کمتر از 140 140-199 200 یا بالاتر
تست هموگلوبین HbA1c کمتر از 5.7 درصد 5.7 – 6.4% 6.5 درصد یا بالاتر
تست تحمل گلوکز خوراکی کمتر از 140 140-199 200 یا بالاتر

 


چه کسانی باید از نظر دیابت آزمایش شوند؟

اگر علائم یا عوامل خطر دیابت را دارید، باید آزمایش دهید. هرچه دیابت زودتر تشخیص داده شود، درمان زودتر شروع می‌شود و می‌توان عوارض را کاهش داد یا از آن پیشگیری کرد. اگر آزمایش خون نشان دهد که شما مبتلا به پیش دیابت هستید، شما و متخصص می‌توانید برای ایجاد تغییرات در سبک زندگی (مانند کاهش وزن، ورزش، رژیم غذایی سالم) برای جلوگیری یا به تأخیر انداختن ابتلا به دیابت نوع 2، همکاری کنید.

آزمایش دیابت نوع 1: اولویت آزمایش در کودکان و بزرگسالان جوانی که سابقه خانوادگی دیابت دارند. با احتمال کمتری، افراد مسن نیز ممکن است به دیابت نوع 1 مبتلا شوند. بنابراین، آزمایش در بزرگسالانی که به بیمارستان مراجعه می‌کنند و مشخص می‌شود که مبتلا به کتواسیدوز دیابتی هستند، مهم است. کتواسیدوز یک عارضه خطرناک است که می‌تواند در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 رخ دهد.

آزمایش دیابت نوع 2: بزرگسالان 45 ساله یا بالاتر، افراد بین 19 تا 44 ساله که دارای اضافه وزن هستند و دارای یک یا چند عامل خطر هستند، زنانی که دیابت بارداری داشته‌اند، کودکان بین 10 تا 18 ساله که دارای اضافه وزن هستند و حداقل دو ریسک فاکتور دیابت نوع 2 را دارند، باید آزمایش بدهند.

دیابت بارداری: همه زنان باردار بین هفته‌های 24 تا 28 بارداری باید آزمایش دهند. اگر عوامل خطر دیگری برای دیابت بارداری دارید، ممکن است پزشک زنان و زایمان شما را زودتر آزمایش کند.

مشاهده آزمایش های چکاپ دیابت

 

منبع :

پرسش و پاسختان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.